Η Μικρόπολη στην Οθωμανική περίοδο.

Η μουσουλμανική παρουσία στη Μικρόπολη

🕌 Οι Μπεκτασήδες

 Η  Μικρόπολη Δράμας, γνωστή στους οθωμανικούς αιώνες ως Κιρλίκοβα (Kırlıkova) και αργότερα Καρλίκοβα (Karlıkova), είχε σημαντική μουσουλμανική παρουσία με δύο κύριες κοινότητες: τους Μπεκτασήδες δερβίσηδες και τους Σουνίτες Οθωμανούς. 

📜 Οι Μπεκτασήδες δερβίσηδες

Οι Μπεκτασήδες ήταν ένα σουφικό τάγμα του ισλάμ, που ιδρύθηκε από τον Χατζή Μπεκτάς Βελή (Hacı Bektaş Veli) τον 13ο αιώνα στη Μικρά Ασία. Χαρακτηρίζονταν από ανεκτικότητα, μυστικισμό και σεβασμό προς όλες τις θρησκείες. Οι Μπεκτασήδες παντρεύουν στις τελετουργίες τους στοιχεία της Ορθόδοξης χριστιανικής πίστης με το Σιϊτισμό αλλά και το ορθόδοξο Ισλάμ (Σουνιτισμός).  Μαζί με τους Μεβλεβί και τους Νακσμπαντί θεωρούνται ως οι πλέον γνωστές κατευθύνσεις του Σουφισμού την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κατά την επικράτηση της τελευταίας στα Βαλκάνια. Στην  Κιρλίκοβα, οι Μπεκτασήδες εγκαταστάθηκαν μετά τον 14ο αιώνα.
Μετά απο πολυετή προσωπική έρευνα και διασταυρομένα στοιχεία και χάρτες που εχω στα αρχεία μου απο οθωμανικές και Μπεκτασήδηκες πηγές, στη Μικρόπολη υπήρχε Τεκές Μπεκτασήδων (Bektaşi Tekkesi ). Δηλαδή μοναστήρι–καταφύγιο των δερβίσηδων. Εκεί συγκεντρώνονταν οι δερβίσηδες για προσευχή, περισυλλογή, μουσική (σεμά) και φιλοξενία ταξιδιωτών. Πίσω από τον τεκέ υπήρχε το νεκροταφείο των Μπεκτασήδων, όπου θάβονταν τα μέλη του τάγματος της περιοχής.

Επίσης οι Μπεκτασήδες διατηρούσαν σύμφωνα με τον χάρτη και τα στοιχεία που έχουμε και Τουρμπέ ( Μαυσωλείο ταφικό μνημείο δηλαδή ) στον λόφο του σημερινού Άι Γιώργη. Εκεί εορτάζανε το Χιδιρέλεζ (τουρκ. Hıdırellez ή Hıdrellez) είναι μια παραδοσιακή γιορτή της άνοιξης. Υπήρχε θυσιαστήριο όπου σφάζονται τα ζώα-τάματα κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Μετά άρχιζε η προετοιμασία του «Κουρμπανιού». Εκτός από τους Αλεβίτες-Μπεκτασήδες, εόρταζαν μαζί και Χριστιανοί και Σουνίτες.
Το «κουρμπάνι» από τα σφάγια μοιραζόταν σε όλους, χωρίς καμία εξαίρεση.

🌿 Τι γιορτάζανε

Η γιορτή συνδέεται με τη συνάντηση δύο προφητών, του Χίζιρ (Khidr) και του Ιλιάς (Elias) — εξ ου και το όνομα Χιζίρ-Ιλιάς → Χιδιρέλεζ.
Σύμφωνα με την παράδοση, εκείνη την ημέρα: ο Χίζιρ φέρνει ζωή, πλούτο και ευτυχία, ενώ ο Ιλιάς προστατεύει τους ανθρώπους και τα ζώα από τη δίψα και την ξηρασία. Η μέρα σηματοδοτούσε την αρχή του καλοκαιριού και της γόνιμης εποχής της φύσης.

📅 Πότε γιορτάζεται

Συνήθως στις 5–6 Μαΐου κάθε έτους (σύμφωνα με το παλιό Ιουλιανό ημερολόγιο, είναι στις 23 Απριλίου). Η γιορτή του «Χιντιρελέζ» συμπίπτει με την ανατολή του Αστερισμού των Πλειάδων – που γίνεται το βράδυ της 5ης Μαΐου προς την 6η, ένα αστρονομικό φαινόμενο με βάση το οποίο καθοριζόταν στην αρχαιότητα η αρχή του καλοκαιριού.

🤝 Η ταύτιση του «Χιντιρελέζ» με τον Άγιο Γεώργιο. 

Η ταύτιση του Χιντιρελέζ (Hıdırellez) με τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου έχει βαθιές λαϊκές, πολιτισμικές και συμβολικές ρίζες, που πηγάζουν από τη συνύπαρξη μουσουλμάνων και χριστιανών στη Μικρά Ασία και τα Βαλκάνια. 10 χλμ. βορειοδυτικά της πόλης Αλάνια στην Τουρκία στους πρόποδες της οροσειράς του Ταύρου υπάρχει μια ορθόδοξη εκκλησία που ειναι γνωστή ως ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΧΙΝΤΙΡΕΛΕΖ, Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Ο Άγιος Γεώργιος είναι ο μοναδικός άγιος τον οποίο τιμούν χριστιανοί και μουσουλμάνοι, παράδοση που ανάγεται στα χρόνια ακόμη που η οθωμανική αυτοκρατορία εκστράτευε για την κατάκτηση των χριστιανικών ή ελληνικών περιοχών. Κατά την εκστρατεία στην Κρήτη (από το 1645) οι Οθωμανοί ήδη τιμούσαν τον Άγιο και τον ονόμαζαν Αζίζ Τζερτζίς, είχαν δε ενσωματώσει τον εορτασμό στην μουσουλμανική εορτή του Χιντρελέζ, τον Μάιο.

Ο Άγιος Γεώργιος των Μπεκτασήδων

Ο σύγχρονος ελληνισμός έχει συνδέσει με πλήθος εθίμων τη γιορτή του αγίου Γεωργίου. Τόσα πολλά είναι τα έθιμα πού συνοδεύουν τις γιορτές του, ώστε είναι αδύνατον να καταγραφούν όλα και από όλα τα μέρη του ελληνισμού. Κοινό χαρακτηριστικό των περισσοτέρων είναι ότι ανήμερα της γιορτής του τρώνε αρνί, ενώ σε πολλά κτηνοτροφικά μέρη, κατά τη σχετική πανήγυρη, το περιφέρουν τα κοπάδια γύρω από την εκκλησία του Αγίου.

Ο Άγιος Γεώργιος όμως είναι αγαπημένος άγιος και των μουσουλμάνων Μπεκτασήδων ή Αλεβιτών που κατά πολλούς θεωρούνται κρυπτοχριστιανοί). Ιδιαίτερα σε περιοχές της Θράκης, ο Άγιος Γεώργιος τιμάται σε πολλούς τεκέδες (αλεβίτικα μοναστήρια), αλλά και στις πολλές ορθόδοξες εκκλησιές και παρεκκλήσια του αγίου που υπάρχουν στην περιοχή πολλές φορές απαντώνται μουσουλμάνοι που πηγαίνουν να προσευχηθούν ή να αφήσουν κάποιο τάμα! Κυρίως όμως προσφέρουν θυσίες ζώων, τα λεγόμενα Κουρμπάνια, κατά την ημέρα της γιορτής του αγίου, με το παλαιό ημερολόγιο, στις 6 Μαΐου.

👇 Ας δούμε γιατί συμβαίνει αυτό παρακάτω.

🌿 Κοινός συμβολισμός – η αναγέννηση της φύσης

Και οι δύο γιορτές Χιντιρελέζ και η γιορτή του Αγίου Γεωργίου συνδέονται με: την αναγέννηση της φύσης, την καλή σοδειά, την ευλογία των ζώων και των ανθρώπων, και τη νίκη της ζωής πάνω στον χειμώνα / θάνατο.

Ο Άγιος Γεώργιος θεωρείται προστάτης των ζώων, των ποιμένων και της βλάστησηςtrong>,
όπως ακριβώς ο Χίζιρ (Hızır) στο Χιντιρελέζ θεωρείται προστάτης της ζωής, της αφθονίας και της άνοιξης.

🤝 Θρησκευτική συνύπαρξη και ανταλλαγή παραδόσεων

Με την αποχώρηση των Μπεκτασήδων απο την Κιρλίκοβα ο χώρος εγκαταλείφθηκε και το 1841 χτίστηκε πάνω στα θεμέλιά του Bektaşi Tekke ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου. Το παλιό νεκροταφείο μετατράπηκε σε ορθόδοξο κοιμητήριο, το οποίο λειτουργεί έως σήμερα.

📜 Οι Σουνίτες Οθωμανοί

Οι Σουνίτες Οθωμανοί, που ζούσαν παράλληλα με τους Μπεκτασήδες, είχαν δικό τους τζαμί και ξεχωριστό νεκροταφείο.
Το τζαμί βρισκόταν λίγο πιο κάτω από το Πάνω Σχολείο του χωριού και εξυπηρετούσε την καθημερινή λατρεία της σουνιτικής κοινότητας.
Το νεκροταφείο τους αργότερα μετατράπηκε σε προαύλιο χώρο του Πάνω Σχολείου,, διατηρώντας όμως τη μνήμη της πρώην μουσουλμανικής παρουσίας.

 

Απαγορεύεται οποιαδήποτε αναπαραγωγή, αντιγραφή, διανομή ή χρήση των κειμένων και του οπτικοακουστικού υλικού της ιστοσελίδας χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια του διαχειριστή. Για οποιαδήποτε άδεια χρήσης ή σχετική πληροφορία, παρακαλούμε επικοινωνήστε στο email: home@mikropoli.com